Κοινωνική Φοβία-Συμβουλευτική στη ΛεμεσόΣτην κοινωνική φοβία ή αλλιώς διαταραχή κοινωνικού άγχους, υπάρχει έντονο άγχος συγκεκριμένων κοινωνικών καταστάσεων, ιδίως καταστάσεων που θεωρούνται μη οικείες ή στις οποίες το άτομο πιστεύει ότι θα κριθεί ή θα αξιολογηθεί από άλλους. Η κοινωνική φοβία είναι πολύ σοβαρότερη από την απλή ντροπαλότητα ενώ το άγχος που συνεπάγεται μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου. Μάλιστα το συναίσθημα του φόβου είναι τόσο έντονο που το άτομο μπορεί να αγχώνεται και μόνο που σκέφτεται την κατάσταση και είναι πρόθυμο να κάνει ο,τιδήποτε για να την αποφύγει. Καθημερινές δραστηριότητες όπως για παράδειγμα η εργασία, τα ψώνια και η επικοινωνία μέσω τηλεφώνου μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολες για ένα άτομο με κοινωνική φοβία, με αποτέλεσμα να προκαλούν ισχυρό αίσθημα άγχους. Βέβαια ακόμα πιο δύσκολες είναι οι κοινωνικές συγκεντρώσεις και οι καταστάσεις όπου το άτομο πρέπει να αποδόσει δημόσια όπως π.χ οι παρουσιάσεις.

Πίσω από το έντονο αυτό κοινωνικό άγχος, κρύβεται ο φόβος ότι το άτομο μπορεί να κριθεί, να αξιολογηθεί αρνητικά ή να γελιοποιηθεί δημόσια. Συχνά , οι άνθρωποι με κοινωνική φοβία σκέφτονται ότι οι άλλοι θα σχηματίσουν αρνητική εικόνα γι’αυτούς ή ότι σ’ένα συγκεκριμένο κοινωνικό γεγονός, δε θα αποδόσουν ή δεν θα είναι τόσο καλοί όσο οι άλλοι. Αυτή η έντονη ανησυχία είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθεί από το άτομο που πάσχει από κοινωνική φοβία ακόμα κι αν ως ένα βαθμό συνειδητοποιεί ότι οι φόβοι του είναι υπερβολικοί.

Εάν έχεις κοινωνική φοβία, ίσως βιώνεις τα ακόλουθα συμπτώματα:

Έντονο άγχος κοινωνικών καταστάσεων. Πιθανόν να ανησυχείς ότι θα συμπεριφερθείς με αδέξιο ή ντροπιαστικό τρόπο κι ότι οι άλλοι θα σκεφτούν ότι είσαι ανόητος, ανεπαρκής κτλ. Ίσως επίσης να φοβάσαι ότι οι άλλοι, ιδίως άνθρωποι που δε γνωρίζεις, παρατηρούν και κρίνουν την κάθε σου κίνηση ή ότι καταλαβαίνουν ότι είσαι αγχωμένος και σε κρίνουν αρνητικά γι’αυτό.
Ανησυχία για μέρες, εβδομάδες ή και μήνες πριν ένα κοινωνικό γεγονός.
Τα σωματικά συμτώματα περιλαμβάνουν δύσπνοια, ναυτία, τρεμάμενη φωνή ,ταχυπαλμία και σφίξιμο στο στήθος , εφίδρωση, «κοκκίνισμα», και μυική ένταση.
Όσον αφορά στη συμπεριφορά σου, τείνεις να αποφεύγεις τις καταστάσεις που σου προκαλούν άγχος με τρόπο που επηρεάζει την καθημερινή σου λειτουργικότητα ενώ όταν αναγκάζεσαι να παραστείς σ’ενα κοινωνικό γεγονός , ίσως αποφεύγεις να συμμετάσχεις σε συζητήσεις από φόβο μήπως γελιοποιηθείς.

Πού οφείλεται;

Γενετικοί παράγοντες. Όπως όλες οι αγχώδεις διαταραχές, έτσι και η κοινωνική φοβία είναι πιθανότερο να εμφανιστεί σε άτομα των οποίων η οικογένεια έχει ιστορικό με τη διαταραχή αυτή. Βέβαια, είναι ακόμα ασαφές εάν το φαινόμενο αυτό όντως οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες ή είναι μια μαθημένη συμπεριφορά.
Η βιοχημεία του εγκεφάλου. Κάποιοι νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη , η οποία ανάμεσα σε άλλα ελέγχει τη διάθεση και τα συναισθήματα μας, μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση κοινωνικού άγχους (όταν τα επίπεδα της διαταραχτούν).
Δυσάρεστες προσωπικές εμπειρίες. Παιδιά τα οποία έχουν υπάρξει θύματα εκφοβισμού, αυστηρής κριτικής ή γελιοποίησης μπορεί να είναι πιο επιρρεπή στο να αναπτύξουν κοινωνική φοβία. Επίσης, ο τρόπος που έχει μεγαλώσει ένα παιδί και τυχόν δυσάρεστες ή επώδυνες εμπειρίες που έχει βιώσει όπως για παράδειγμα κακοποίηση, θα μπορούσαν να συντελούν στην εμφάνιση της διαταραχής.

Θεραπεία

Στη θεραπεία διαμορφώνουμε συνεργατικά με τον θεραπευόμενο ένα μοντέλο σχετικά με τις διαδικασίες που διατηρούν το κοινωνικό άγχος, αναλύοντας γεγονότα, σκέψεις και συναισθήματα. Προσπαθούμε να αμφισβητήσουμε τις αρνητικές σκέψεις και ταυτόχρονα να βοηθήσουμε τον θεραπευόμενο να εγκαταλείψει σταδιακά συμπεριφορές που παρατείνουν το πρόβλημα(π.χ αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων), μέσα από ‘πειράματα’, στα οποία ο θεραπευόμενος μπορεί να διατηρήσει μια αίσθηση ασφάλειας.