Κρίσεις πανικού-Συμβουλευτική στη ΛεμεσόΜια κρίση πανικού είναι ένα κύμα ξαφνικού άγχους /φόβου και είναι συνήθως πολύ τρομακτική για το άτομο που την βιώνει. Εάν βιώνετε μια τέτοια κρίση έντονου άγχους, είναι πιθανόν η καρδιά σας να χτυπάει δυνατά και δυσκολεύεστε ν’αναπνεύσετε. Μοιάζει σα να έρχεται από το πουθενά, απροειδοποίητα, κάνοντας σας να αισθάνεστε αδύναμους μπροστά σ’αυτό που του συμβαίνει. Συχνά, εάν βιώνετε μια κρίση πανικού, μπορεί να σκέφτεστε ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί, ότι θα χάσετε τον έλεγχο ή ότι θα κινδυνέψει η ζωή σας. Αυτό βέβαια δεν ισχύει. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μια κρίση πανικού είναι μια υπερβολική αντίδραση του σώματος στο φόβο ή το στρες. Όταν λοιπόν το ανθρώπινο σώμα αντιμετωπίζει μια κατάσταση την οποία αντιλαμβάνεται ως επικίνδυνη , ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο, παράγοντας αδρεναλίνη.

Η αδρεναλίνη έχει τα ακόλουθα συμπτώματα στο σώμα:

Οι μύες σφίγγουν με ένταση.
Η αναπνοή γίνεται γρηγορότερη έτσι ώστε το σώμα να λάβει περισσότερο οξυγόνο το οποίο θα χρησιμοποιήσουν οι μύες για να μετατρέψουν τη γλυκόζη σε ενέργεια.
Η καρδιά χτυπάει με περισσότερη ένταση για να μεταφέρει το αίμα όπου χρειάζεται.
Η πέψη επιβραδύνεται και οι σαλιογόνοι αδένες στεγνώνουν προκαλώντας την αίσθηση ότι το στόμα είναι στεγνό
Όλες οι αισθήσεις είναι σε εγρήγορση
Αυξάνεται η εφίδρωση

Αυτές οι αντιδράσεις συμβάινουν μέσα σε δευτερόλεπτα είτε λόγω στρες είτε λόγω υπερβολικού ενθουσιασμού(όπως κατά τη διάρκεια επικίνδυνων σπορ).

Η αδρεναλίνη επηρεάζει το σώμα με τέτοιο τρόπο ώστε να αρχίζουν κάποιες σωματικές και συναισθηματικές αντιδράσεις που εκδηλώνονται στο άτομο κατά τη διάρκεια της κρίσης πανικού.

  • Γρήγορη αναπνοή/δύσπνοια
  • Ταχυκαρδία/αίσθημα παλμών
  • Σφίξιμο στο στήθος
  • Θολή όραση
  • Μούδιασμα σε όλο το σώμα
  • Ζαλάδα
  • Εφίδρωση
  • Αίσθηση ζέστης/έξαψης
  • Ναυτία και άλλα γαστρεντερικά ενοχλήματα
  • Αίσθημα τρόμου
  • Μυική τάση
  • Τάση λιποθυμίας
  • Αποπροσωποίηση και αποπραγματοποίηση

Κατά την αποπροσωποίηση,το άτομο νιώθει ότι ο εαυτός του δεν είναι πραγματικός και μπορεί να αισθάνεται ότι παρατηρεί τον εαυτό του «απ’έξω» ή οτι είναι αποκομμένος από το σώμα του. Στην αποπραγματοποίηση το άτομο αντιλαμβάνεται τον εξωτερικό κόσμο ως μη πραγματικό ή περίεργο.

Οι κρίσεις πανικού έρχονται γρήγορα και τα συμπτώματα κορυφώνονται συνήθως μέσα σε 10 λεπτά. Οι περισσότερες κρίσεις διαρκούν 5 με 20 λεπτά.

Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού, ίσως να αισθάνεστε ότι επίκειται κάποιο καταστροφικό γεγονός ή οτι θα χάσετε τον έλεγχο και θα κινδυνεύσει η ζωή σας. Είναι πολύ σημαντικό να θυμάστε ότι όσο άσχημα κι αν αισθάνεστε, αυτό είναι απίθανο να συμβεί. Τα σωματικά συμπτώματα , όπως η δύσπνοια , είναι απλά μέρος του πανικού που βιώνετε. Εάν χρειάζεστε κάποια επιβεβαίωση , καλό θα ήταν να επισκεφτείτε το γιατρό σας για να αποκλείσετε σωματικές αιτίες για τα συμπτώματα σας.

Οι κρίσεις πανικού συχνά συνδέονται με αγοραφοβία. Αυτό συμβαίνει γιατί μπορεί να αρχίσετε να συνδέετε συγκεκριμένα μέρη και καταστάσεις με τις κρίσεις αυτές. Προσπαθώντας λοιπόν να αποφύγετε την επόμενη κρίση πανικού, ίσως να αποφεύγετε μέρη όπου είχατε βιώσει μια κρίση στο παρελθόν ή μέρη που νομίζετε οτι η διαφυγή θα είναι δύσκολη. Η συμπεριφορά αυτή όμως μπορεί να οδηγήσει σε αγοραφοβία ή κοινωνική φοβία και να περιορίσει σημαντικά τις δραστηριότητες σας.

Επίσης μπορεί να αισθάνεστε ότι οι κρίσεις περιορίζουν τις δραστηριότητες σας ή ότι έχετε χάσει τον έλεγχο τους. Στην περίπτωση αυτή, ίσως να επηρεαστεί η αυτοεκτίμηση σας και η δυνατότητα σας να απολαύσετε τις χαρές της ζωής. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να επηρεαστεί και η ψυχική σας διάθεση με αρνητικό τρόπο.

Μα γιατί συμβαίνει σε μένα; Που οφείλεται;

Κατ’αρχάς, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η διαταραχή πανικού εμφανίζεται πολύ συχνά στο γενικό πληθυσμό. Οι μελέτες δείχνουν ότι το 1,5% του πληθυσμού μπορεί να παρουσιάσει κρίσεις πανικού και συχνότερα οι γυναίκες.

Υπάρχουν τρείς βασικές κατηγορίες παραγόντων που εμπλέκονται στην ανάπτυξη του προβλήματος και αυτοί είναι οι παράγοντες προδιάθεσης, πυροδότησης και διαιώνισης.

Ως προδιαθετικός παράγοντας νοείται ο,τιδήποτε μπορεί να θέτει τη βάση στο πρόβλημα αυτό , για παράδειγμα: α) επιρροές από την τρόπο που μεγαλώσατε. Κάποιες πρώιμες εμπειρίες ή ο τρόπος που μάθατε να σκέφτεστε ή ο τρόπος που η οικογένεια σας αντιμετώπιζε τις καταστάσεις, μπορεί να δημιούργησε μια επιρρέπεια στο άγχος. β) κάποια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας σας π.χ αν θυμάστε τον εαυτό σας να είναι πάντα αγχώδης, τότε είναι πιθανότερο να εμφανίσετε κάποια στιγμή κρίσεις πανικού. Επίσης, οι άνθρωποι που είναι υπερβολικά κριτικοί με τον εαυτό τους αλλά προσπαθούν διαρκώς για την αποδοχή των άλλων, μπορεί να έχουν ισχυρότερη προδιάθεση για την εμφάνιση τέτοιου είδους διαταραχών.

Πέρα όμως από την προδιάθεση που έχει κανείς, συνήθως χρειάζεται κάποιο γεγονός ή κατάσταση για να πυροδοτήσει το πρόβλημα. Αυτό ίσως είναι κάτι σχετικά απλό, όπως π.χ μια περίοδος έντονου στρες στη δουλειά, ή κάποια αλλαγή  αλλά και κάτι πιο σημαντικό, όπως μεταβατικές περίοδοι στη ζωή.

Και φυσικά, πολύ σημαντικοί είναι οι παράγοντες διαιώνισης, που στην διαταραχή πανικού είναι ο τρόπος σκέψης, ο οποίος συνήθως είναι αρνητικός και χαρακτηρίζεται από καταστροφικές παρερμηνείες των σωματικών συμπτωμάτων  καθώς και συμπεριφορές αναζήτησης ασφάλειας  ή αποφυγής .